Over uitgestelde rouw

Artikel verschenen voor Kom Op Tegen Kanker - Magazine Leven - juli 2026 - Tekst: Catherine Verguts

Christophe (54) verloor als 12-jarige zijn mama aan kanker. Zij werd 36. Wat toen weinig woorden kreeg, bleef jarenlang onder de oppervlakte aanwezig. Pas veel later, na het verlies van zijn grootmoeder en de ziekte van zijn vrouw, kwam er ruimte om stil te staan bij wat dat vroege verlies voor hem heeft betekend.

‘Rouw verloopt niet lineair in fases, maar het is een proces dat je meeneemt door het leven, een voortdurende slingerbeweging tussen verlies en herstel. Je beweegt heen en weer tussen het toelaten van gemis, door bijvoorbeeld te huilen of naar foto's te kijken, en het dóórleven, bijvoorbeeld door opnieuw naar de toekomst te kijken.’

“Met de tijd ontstaat ruimte voor betekenisgeving

‘Volwassenen geven die beweging zelf vorm, met steun van anderen. Maar kinderen hebben daarbij extra steunfiguren nodig. Hun emotionele en cognitieve ontwikkeling is immers nog volop bezig, waardoor ze in elke levensfase andere vragen zullen stellen. Als ouder hoef je dat niet alleen te doen. Indien nodig kan je hulp inschakelen via je huisarts, eerstelijnszorg of organisaties zoals Missing You.’

‘Bij verlies in de kindertijd speelt vaak een sterke loyaliteit. Kinderen voelen aan wat hun omgeving nodig heeft. Als verlies weinig benoemd wordt, beschermen ze hun ouders door zelf ook te zwijgen of hun tranen in te houden. Hoewel soms helpend op dat moment, verdwijnen hun eigen gevoelens daardoor vaak naar de achtergrond. Het kind doet wat dan nodig is: doorgaan, zorgen voor anderen en weinig ruimte innemen.’

‘Pas in een veilige omgeving durft het kind de pijn te voelen. De rouw komt pas veel later naar de oppervlakte, soms onverwacht. We spreken dan van “uitgestelde rouw” of in Nederland van “verlaat verdriet”.’

‘Met de tijd ontstaat ruimte voor betekenisgeving, hoe moeilijk dat eerst ook lijkt. Dat kan verschillende vormen aannemen. Christophe begon bijvoorbeeld zijn moeders levensverhaal te reconstrueren. Hij zocht ook creatieve manieren om het verlies te verweven en stichtte een vzw. Betekenisgeving kan ook in kleine dingen zitten. Een eigen ritueel, een hangertje dat je dichtbij draagt of een mooie foto op een bijzondere plek.’

‘Als je vastloopt in die beweging tussen verlies en herstel, kan je professionele hulp inschakelen. Zoek dan iemand met expertise in rouw die past bij jouw persoonlijke situatie. Ook een goede “klik” is essentieel: je kan je verhaal pas delen als je je emotioneel veilig voelt.’